Eén keer per jaar gaan in het Reinier de Graaf Ziekenhuis letterlijk de lichten uit en worden de noodstroomvoorzieningen getest. Een zorgvuldig voorbereide operatie, waarbij niets aan het toeval wordt overgelaten.

Technisch Manager Louis de Pauw was jaren werkzaam in de olie- en gasindustrie, waar hij veel ervaring opdeed met het testen van noodstroomvoorziening. Sinds 1999 is hij werkzaam in de ziekenhuissector. In 2010 startte in Delft de bouw van het nieuwe Reinier de Graaf Ziekenhuis. De Pauw vond het prachtig om mee te maken. “Mede door de uiterst moderne technologie is dit ziekenhuis zeer robuust en bestand tegen disruptie. We hebben een apart gebouw voor de energievoorziening.” De Pauw vertelde dit tijdens een congres van het Business Continuity Institute (BCI).

Toekomstbestendig

Bij het ontwerp van de gebouwen en technische installaties is goed nagedacht over mogelijke risico’s. Er zijn bijvoorbeeld geen kelders die onder water kunnen komen te staan. Naast de noodstroomgeneratoren zijn er noodfaciliteiten voor onder meer water en medisch gas. Olietanks zijn goed verankerd in de bodem zodat ze niet kunnen gaan drijven. Het ziekenhuis is al voorbereid om in de toekomst volledig elektrisch te functioneren en dus te stoppen met het gebruik van aardgas.

Betrouwbare elektriciteitsdistributie

Voor het energiesysteem wordt een SCADA-systeem van Siemens ingezet. Helemaal bovenin bevinden zich drie generatoren. Daaronder is de hele configuratie redundant. De Pauw: “We hebben een zeer betrouwbare elektriciteitsdistributie. Krachtig, goed te onderhouden en voorzien op het snel en makkelijk uitwisselen van onderdelen in de toekomst. We hebben alle technische kennis in huis, goede handleidingen, tekeningen en testscripts. Bij problemen staan externe deskundigen stand-by.”

Intern draagvlak

De technici in het ziekenhuis voeren al jaren wekelijks eenvoudige generatortests uit zonder disruptie. Ze zijn zeer geroutineerd, zien en horen het onmiddellijk als er iets niet goed werkt. Toch was het niet vanzelfsprekend om een test voor de noodstroomvoorziening te realiseren waarbij Stedin het ziekenhuis letterlijk van het net haalde. Hiervoor moest intern het nodige overtuigingswerk worden geleverd. “We hadden toestemming nodig van de CEO, de medische staf en de patiënten”, vertelt Martijn Does, ZiROP & Calamiteiten Coördinator. “Het is heel belangrijk om alle partijen goed te betrekken en enthousiast te maken. Niet wij moeten de owner van de test zijn, maar iedereen die patiënten verzorgt. De medische staf denkt dus na over de risico’s die de test met zich meebrengt. Om vervolgens zelf owner van deze risico’s te worden, noodprocedures op te stellen en actueel te houden.”

Voorbereiding

De resultaten van de risicoanalyses waren leidend bij het plannen van de test, waarvoor een script werd opgesteld. Ook werden een taskforce en oefenstaf opgericht. Het beste moment voor de test bleek zaterdagochtend te zijn. Does: “In het weekend staan geen operaties gepland. Als er een traumapatiënt zou worden binnengebracht, hadden we de mogelijkheid om de test te verlaten. Voor Stedin ons daadwerkelijk van het net haalde, hebben we gecheckt bij onder andere intensive care of de test kon doorgaan. In totaal zijn 9 zorgafdelingen gebeld voor het go/no go moment.”

Observaties

In 2016 was het zover: het nieuwe ziekenhuis (inhuizing september 2015) ging voor de eerste keer off-power. Nadat de hoofdstroomvoorziening was uitgeschakeld, kwamen de noodstroomgeneratoren automatisch op gang. De Pauw: “We hebben de switch time getest, de load sharing tussen de drie generatoren en de maximale load. Verder hebben we gekeken of de distributiepanelen goed werken.” Tijdens de test liepen waarnemers rond in het ziekenhuis en stonden crisismanagers paraat voor technische aspecten, patiëntenzorg en management. Naast Siemens behoorden ook de hulpdiensten Haaglanden en andere ziekenhuizen tot de stakeholders om – indien nodig – hulp te kunnen verlenen. Tijdens de eerste test in 2016 werden 175 verbeterpunten vastgesteld, een jaar later waren dat er 75% minder. Does geeft enkele voorbeelden: “We merkten op dat elektrische apparatuur op verkeerde stopcontacten waren ingestekkerd waardoor deze uitvielen. Verder werd duidelijk dat sommige voorzieningen niet op de noodstroom waren aangesloten, wat wel noodzakelijk is. We hadden aanvankelijk geen noodverlichting in de toiletten en sommige verpleegsters waren bang in het donker. Zij krijgen nu tijdens de test een noodlichtje mee.”

Goede investering

De jaarlijkse test wordt met alle betrokken collega’s geëvalueerd om te kijken waar verbeterpunten zitten, hoe men potentiële risico’s kan beheren en wie deze beheersmaatregelen uitvoert. De Pauw: “Voor ons is het opzetten van deze testprocedure een goede investering geweest. Als ziekenhuis moeten wij 24/7 draaien. Door de jaarlijkse test zijn we er zeker van dat we onze patiënten ook bij stroomuitval optimaal kunnen blijven verzorgen.”