Het Internet of Things leidt tot grote veranderingen in de automatisering van gebouwen en stelt alle spelers in de keten voor uitdagingen. Van de fabrikant tot de adviseur en de installateur – het kennisniveau moet omhoog.

Dat zegt Jan Kerdèl, adviseur voor strategie, planvorming en veranderprocessen met als specialisaties Internet of Things, BIM, gebouwautomatisering en energie-innovatie. Kerdèl is voorzitter van de expertgroep Gebouwautomatisering en –beheer binnen TVVL. De opkomst van intelligente veldapparatuur en installatiedelen die via internet verbonden worden, verandert de traditionele structuur van gebouwbeheersystemen. De klemtoon verschuift van hardware naar software. Moderne netwerken bieden veel meer mogelijkheden dan de klassieke I/O. Eigenaren van gebouwbeheersystemen beseffen dit volgens Kerdèl maar al te goed: “De markt neemt geen genoegen meer met systemen die alleen maar storingen melden. Men wil meer informatie krijgen. Slimme veldcomponenten genereren een enorme hoeveelheid data. Het is de kunst dit om te zetten naar nuttige informatie.”

Kansen grijpen

Volgens Kerdèl laat de sector kansen liggen door te weinig te doen met data die binnen slimme netwerken worden gegenereerd. Sommige leveranciers van gebouwbeheersystemen zijn niet ingesprongen op de mogelijkheid om diepgaande analyses te maken van gebouwgebonden installaties. Kleine start-ups grijpen die kans wel en koppelen bijvoorbeeld routing binnen gebouwen aan het al dan niet bezet zijn van vergaderruimten. “Leveranciers moeten zich bewust zijn van de kracht van big data en het belang van goede dashboards om de data uit het systeem om te zetten in informatie. Mijn tip luidt dan ook: werk aan het slimste gebouwbeheersysteem en ga je ook richten op de verschuiving van productlevering naar dienstverlening.”

Jan Kerdèl Voorzitter expertgroep Gebouwautomatisering en –beheer TVVL (fotobron stijlmeesters.nl)

 

Hoogste IT-standaard

Het ‘beste’ gebouwbeheersysteem voldoet volgens Kerdèl aan de hoogste ICT-standaards. “ICT verandert veel sneller dan standaarden als BACnet en KNX. Daarom moet men zich bij de opzet van een systeem laten leiden door de hoogste ICT-normen. Een goede systeembeveiliging is uiterst belangrijk. Fabrikanten kunnen hun verantwoordelijkheid nemen door het afdwingen van paswoorden en het weigeren van zwakke paswoorden. Ze zijn het verplicht aan hun status safety en security in het netwerk hoog in het vaandel te zetten.”

Cursus Systeemarchitect

Voor TVVL en de brancheorganisatie Gebouwautomatisering ontwikkelde Kerdèl de cursus Systeemarchitect, die technisch adviseurs en system engineers klaarstoomt om slimme systemen te ontwikkelen. Het kennisniveau moet omhoog. “Je kunt in deze tijd niet meer automatiseren zonder een gedegen kennis van ICT te hebben. Dit betekent dat veel bedrijven een enorme kennisstap moeten maken. De cursus geeft experts brede kennis mee zodat zij op een goede manier hun taak kunnen blijven doen.”

ISSO-standaard

Daarnaast werkt hij samen met ISSO, het kennisinstituut voor installatietechniek, aan een programma van eisen voor gebouwbeheersystemen. Technisch adviseurs en eigenaren van gebouwbeheersystemen kunnen dit vanaf volgend jaar als standaard opnemen in hun bestek. Waardoor ze beter weten wat ze van een gebouwbeheersysteem mogen verwachten. “In het buitenland is dit o.a. via DIN-normen geregeld. Dat hebben we in Nederland niet. Het gevolg is dat gebouwbeheersystemen niet altijd voldoen aan de verwachtingen van de klant. Fabrikanten kunnen via het ISSO-programma van eisen aantonen dat ze volgens de richtlijn werken en de klant ontzorgen.”

Gebruikersverwachting

Gebouwbeheersystemen hebben vier typen gebruikers. De eigenaar kijkt op strategisch-tactisch vlak wat het gebouw voor hem kan betekenen. De technisch beheerder en facilitair manager hebben inzicht in installaties nodig via dashboards. Voor de ruimtegebruiker is het belangrijk dat hij het binnenklimaat zelf kan aanpassen. De systeemtechnicus wil op een efficiënte manier zijn werk kunnen doen. “Systemen moeten dus voldoende gegevens leveren over de verschillende gebouwinstallaties. Tegelijkertijd moet er goed nagedacht worden over gebruiksvriendelijkheid, zodat het mogelijk is om één-op-één te werken met de data uit het systeem.”

Prestatiecontracten

Onder meer prestatiecontracten dwingen de sector beter te kijken naar kwaliteit. “Gedwongen door aanbesteden op laagste prijs hebben we de belangen van de eindgebruiker te vaak uit het oog verloren. Prestatiecontracten leiden ertoe dat de partijen elkaar weer vinden in een kwaliteitsdoelstelling.”